или предлог за читање

Меѓу книгите кои успеав да ги прочитам до мојата 20 годишна возраст (а кои ми оставија несомнено огромен впечаток) спаѓа и ,,Тетка Џулија и пискаралото” – од современиот Перуански писател Марио Варгас Љоса.

На оваа книга се подсетив откако го прочитав постот на Глобус за тоа како латино-американските писатели ги добиваат своите идеи за романите. Додека останатите книжевници мудро и истрајно трагаат по книгата на својот живот, латино-американците просто кажано ги користат сториите од реалниот живот. Ако се земе во предвид нивната страс и темперамент, би се сложила дека навистина имаат ,,голем проблем” со обидот да ги направат да звучат што е можно поверно.

Мислам кој би поверувал во автобиографската прикаска на едно 18 годишно момче (алтерегото на самиот писател) кој доаѓа да учи во Лима за адвокат, се вработува во една локална радио станица и во мегувреме има врска со неговата тетка Хулија која не само што има 32 години, туку згора на тоа е и разведена. Опишувајки ја проблематичната романса на една трансгресивна љубов од средината на 1950-те, умесноста на Љоса не се состои само во доловување на автобиогравските цртички, туку и во имплементирање на цела палета ликови преку неговиот колега во радиото, т.н. писарало. Долго трагав по значењето на овој збор. Во суштина тој означува персона која пишува епизоди за сапунски опери на радио, еден важен момент од западната култура кон средината на 20 век, кој поради несостаток на технички елементи за снимање, одел во живо. Опишувајќи во секое поглавје напоредно, дел од неговиот живот, па епизода од некоја сапунска опера, кулминацијата почнува кога пискаралото ќе добие нервен слом и ќе почне да ги меша ликовите од своите драми. Тука одново се препуштаме кон вториот заплет на книгата како дел каде се исполува креативниот талент на Љоса во раскажувањето.

По оваа книга и Холивуд 1990 година сними филм (Tune in tomorrow – ака Aunt Julia ant the Scriptwriter) со Кеану Ривс во главната улога (Хулија ја прекрстија во Јулија), кој не велам дека не е добар, но ни оддалеку не може да се мери со жарта, темпераментот, страста, и харизматичниот и хумористичен стил кој ни го наметнува Марио Варгас Љоса.