Најдобриот професор на светот се врткаше вознемирен, пребарувајќи ги теренските белешки. Му фалеа инвентарните броеви од цел еден слој, токму оној кој ја определуваше староста на наодите. Но се беше педантно нумерирано. И бронзени белегзии за надлактиците интересно извиени во спирали, и богато украсените фибули кои биле дел од накитот и служеле за прицврстување на облеката, па дури и иглите, кои имале двојна намена, функционална и украсна. А монетите беа подредени по векови, периоди и владетели. Всушност сите наоди беа тука. Дури и железната згура и отпадоците од олово кои зборуваа дека главната стопанска дејност на ова гратче било рударството. Ни објаснија дека треба да се движиме право и на првиот свијок кон десно, а потоа повторно надесно. До раскрсницата стигнавме во моментот кога миљоказот го товараа како материјал за црквата. Сите три града на реката биле бележани, а сепак не знаевме каде се наоѓаме и никогаш не дознавме кој од трите беше оној забранетиот!

Се засолнив под стреата
меѓу столбовите здивот ми се заледи
од мермерот, а ветрот
немирот го крадеше
додека поривот думата ја вардеше

Те замислив покрај водата
каде морето земјата ја бакнува
со завет од три печати на тишина
мислата вековна ја следеше
судбината се раѓаше
ти се издигнa
четвртиот печат остана

кај морето, кај карпата, кај странецот …

Пијам вранец, веројатно една од најважните вински сорти во Македонија. Полната чаша има светлопурпурни нијанси и мирис на мармалад од јагоди, чајно дрво и некои други бобинки. Во позадината ја чувствувам содржината на танини, која го поддржува чувството на свежина. Виното во чашата созраева и полека бојата ја менува. Од светлопурпурна во боја на рубин, додека мирисот станува покомплексен па дозволува да вклучам тонови на чоколада и ликер кои вкусот во устата го омекнуваат, и го прават финишот помек и подолготраен.

Подарокот од Бахус за сите нас. На здравје

The wine-cup is the little silver well,
Where truth, if truth there be, doth dwell.
William Shakespeare

Таа вечер преспавме во планинарскиот дом. Утрината ми се јавија да ме известат дека тргнуваме на терен, да си ги припремам белешките. Повторно ќе ја бараме некрополата. Толку многу прстени печатници морало да припаѓаат на храбри воини. Амблем, скорпија, бронза, глава, печат. Да е прстенот носен на десната рака, на показалецот, покојникот би имал витешко потекло. Ако некој човек од овие краеви се здобил со таква титула, тоа најмалку било три колена пред да биде закопан. Локалниот мајстор веројатно му ја доделил работата на некој чирак, оти врежувањата од нејасните мотиви се веќе излижани. Редот на скорпионите бил формиран од самиот крал, но ја немале таа привилегија да се вратат дома. Биле погребани според обичаите, носејќи го ‘печатот’ на времето и симболот од местото од каде доааѓаат. Одломка од сакралното, ни дава слика за световното. Ете зошто сакаме да копаме гробови!

Прстенот се киснеше во растворот. Седевме фрапирани и слушавме. Професоре, Вие навистина имате харизматична дарба да го оживеете минатото. Би биле одличен писател, да не бевте археолог! Каде ли заминуваат сите нераскажани приказни за археологијата?

Деновиве седам дома. Се опоравувам и филозофирам. За животот, за радоста, убавините, боите, љубовта, страста, пријателствата, радостите, подемите и падовите …. Филозофирам, зошто не смеам да пијам во моментов додека не закрепнам. Така велат докторите. Вчера вечер некако ми ‘легна’ сето она вино неиспиено. Виното отсекогаш ми било инспирација. Велат дека во виното се емоциите или можеби од него излегуваат. Затоа човек треба да направи избор со друштвото кога пие вино. Пивото е некако понародно и може да се сподели со сите, но виното е премногу благородно за да може со секого да ја поделите неговата инспирација кога талогот создава тежина.

Ова се белешки од една филозофија, кон виното, како духовна компензација – за мојата Т’га. Во овие доцни часови.

*** ‘Крчмата е нашиот современ парламент во кој филозофија за пиење на виното во исто време е содржина која ни  дава сила со умот да го допреме факелот на страста во едно попладне, приквечерина или можеби мрак. Кога навистина ќе ни падне мрак пред очи од пиење. Инспирација на уметниците, една капка, една голтка, зборуваат повеќе од илјада зборови интерпункциски знаци и толкувања. И тука ставам крај на стиховите кои се голтаат со воздишка … или можеби почеток за некоја нова строфа, нова песна, за во некое поинакво идно време наталожено со вински сеќавања понесени од сегашноста’.

*** ‘Ако е виното мајсторски превриено како зрелите прекрасни жени кои кријат повеќе страст од инспирација, тогаш трајно се создаваат вредности од длабочината на убавината која плени како спокојството од некоја квечерина под ладовина’.

*** ‘Да пиеш вино и да сонуваш како се будиш на сред соблазнив здив значи дека си го прекршил првото златно правило на боемите во кое здравицата ја бара перспективата на најблиските усни и најраскошните музи, без грижи обременети, апстрактни, а сепак толку вистински’.

*** Виното наше изнедрено/во поднебје на јужните краишта/зреено, од времето заборавено/ на дното од чашата остава/ ароматични отпечатоци/кои прават талог за нови предизвици.

За повеќе вино, ви препорачувам да го консултирате Прирачникот за боеми од Бела Хаваш и неговата Филозофија на виното. Можеби и самите ќе најдете некоја инспирација. Со, или без вино.

Cheers to all my fiends!

Во доцна есен
кога камењата ги менуваат нијансите
блиски до боите на божилакот
рефлексија од листовите
се пресвлекува и привлекува
внимание на случајните минувачи.

Тогаш чекорам по мојот кеј,
кој за мене е стално о`кеј.
Талкам по стари улички
барајќи ја загубената архитектура
на старо Скопје.
Носот ми смрзнува
кога од фишек на клупа
јадам печени коштани.
додека зборувам со старите мештани

Мислев дека
треба да ја барам скриена помеѓу
шумолењето на дождот и
многубојните шушкави лисја под нозете
во хармонијата
и елегантнo благородно винородие.
Но, во тебе ја најдов ЉУБОВТА
… за есента

Сакам многу работи во есен,
а те сакам и ‘тебе’,
есен моја.

Најдовте ли нешто? Нема ништо ново во “земјата”! Професорот имаше чистокрвен смисол за хумор, посебно на локалитет од праисторијата каде можеше да се пронајдат само коски од животни и камени артефакти. Ме фаќаше паника кога требаше да се попишат сите наоди на теренот во еден ист слој. Кота, мапа, цртеж, налепници, фолдери, кутивчиња, сигнатура, бројка, ниво, откопен слој, само да не се погреши редоследот. Ги изместувавме артефактите од нивната природна состојба. Како сведоштво остануваа документацијата, фотографијата и скицата. Да соработуваш со природата (не) значи од неа да ги позајмиш материјалите неповратно. Бидејќи враќање на претходната ситуација не е можно. Како казна секоја вечер пред очите ми се мотаа илјадници камчиња. Речни, песочни, округли, помалку плоснати, ретуширани, откршени. Ги замислував пријателски настроени. Ако каменот е најдобриот молчелив пријател на човекот, тогаш колку камења собравте денеска, во шега рече професорот?

Моето работно место во Мујина печина,
пештера во близината на Трогир, Хрватска, 06.2003

Пред некој ден шетајќи низ градот, имав сосема случајна можност да го сретнам проф. Владимир Величковски, кој додека студирав ми предаваше некои од предметите поврзани со уметноста. Со него носеше една актовка, а во неа архивиран бројот на Нова Македонија, од 2. Јуни 2010 година, во кој пишува за неговиот поклон кон рок ѕвездата Боб Дилан.

Инспириран од музиката на Дилан уште од рани години, следејќи ја неговата кариера повеќе од четири децении, проф. Величковски насликал повеќе од 30 портрети на познатиот пејач, и како што можев да забележам, неговиот восхит е се уште со несмален интензитет. For the record, Дилан поклонот го примил кога го одржа концерот во Скопје, како дел од неговата светска турнеја.

За оние кои не знаат, Владимир Величковски покрај тоа што е ликовен критичар и теоретичар на современата уметност и редовен професор на Катедрата по историја на уметноста на универзитетот „Кирил и Методиј“ во Скопје, тој исто така е и сликар кој честопати изложувал, групно и поединечно. А некои негови платна кои сум имала можност да ги видам, мене лично ептен ме бендисуваат.

Линк до написот: Скопје ќе се запише во концертниот ветер на Дилан

Сакам да ви пренесам нешто кое е дел од мојот микроуниверзум повеќе од една деценија. И благодарам на една пријтелка на мојата мајка, која во склоп на нејзината работа, своевремено ми ги откри афирмациите.

Богатството на внатрешната мудрост

Сите ние некогаш и некаде поради одреден сплет на околности, сме се почувствувале како жртви. И кога тоа ќе се случи ние обично почнуваме да се изолираме. Тогаш најчесто ни се (по)јавуваат сите проблеми. Чувствуваме болка и страв и бараме нешто или најчесто некој кој би не спасил, т.е. некој кој тоа би го направил наместо нас. Но наместо тоа се што треба да направите, е да се свртите кон себе си.

Една народна поговорка вели:,,најдобриот лек е секогаш оној наједноставниот”. Постојат повеќе методи како да се вратите на стариот колосек или можеби да отидете еден чекор напред. Еден од нив е користењето на афирмации. Сите алтернативни ментални дисциплини како силва, екскалибур, креативна визуелизација и т.н., како основа на своите методи ја користат – афирмацијата. Доколку не сте се сретнале со ова досега, афирмациите означуваат јасни, позитивни сугестии кои си ги даваме самите на себе си заради постигнување на одредена промена во својот живот. Оној момент кога ќе почнете да изговарате афирмации, излегувате од улогата на жртва. Веќе не сте беспомошни и ја потврдувате својата сопствена моќ.

Афирмации

Афирмациите се почетна точка. Тие ни ги отвораат патот. Со нив на нашата подсвест и кажуваме:,, Сега ЈАС ја превземам одговорноста за себе”. ,,Свесна сум дека постојат многу работи што ЈАС можам да ги сторам”. Ако продолжите да изговарате афирмации, вие или ќе станете спремни во потполност да се ослободите од нешто што ве мачи, што и да е во прашање, или ќе ви се отвори некоја нова врата. И сами знаете дека една затворена врата, отвора десет нови. Можеби на памет ќе ви падне некоја генијална идеја. Или можеби ќе ве повика некој пријател и ќе ви каже : ,,А дали некогаш си го пробала ова?”. Во секој случај ќе ви се укаже следниот чекор кој ќе ви помогне во понатамошната работа, доколку сакате да ,,оздравите”.

На кој принцип работат афирмациите? Тие делуваат на нашата подсвест, сакале да го признаеме тоа или не, а тоа е нешто што е добро за целото наше битие. Факт е дека повеќето од нас водат скоро непрекинат ,,дијалог” во себе. Нашиот ум разговара сам со себе, без престан коментирајќи за животот, светот, нашите чувства, нашите проблеми, другите луѓе и.т.н. Зборовите и идеите кои ви проаѓаат низ умот се многу важни, но поголем број од луѓето воопшто не обрнуваат внимание на нив. Употребата на афирмации ви дозволува да започнете замена на некои од вашите застарени, истрошени или негативни внатрешни разговори, со позитивни идеи и концепти. Тоа е една моќна техника која е во состојба за многу кратко време да ги трансформира вашите негативни ставови и со тоа потполно да го измени вашиот живот како и она што го создавате за себе.

Примената на афирмациите воопшто нема да ве чини ниту денар, а може да ви го промени животот од корен. Може да ги применувате во мислите (немо), гласно да ги изговарате, да ги запишувате, па дури и да ги пеете. Најмалку што ви треба се само десеттина минути дневно. Секако дека треба да бидете свесни за тоа што го ,,кажувате на себе си” и да бирате позитивни зборови бидејќи тие ќе ви помогнат да создадете позитивна реалност за тоа што го сакате.

Афирмација може да биде било која позитивна изјава. Немојте да се преоптеретувате и нешто посебно да смислувате. Таа може да биде уопштена, или доста конкретна. Но кога работите афирмации треба да водите сметка за неколку важни работи:

1. Секогаш кажувајте ги во сегашно време, а не во иднина. Важно е да ги создадете така како веќе да постојат.
2. Секогаш изразувајте ги на најпозитивен начин. Така ќе го потврдите она што навистина го сакате, а не она што не го сакате.
3. Направете ги да бидат едноставни и кратки. Треба да бидат јасни, а со тоа ќе бидат и поефикасни.
4. Секогаш бирајте афирмации кои се ,,вистинските” за вас. Тоа што ќе му користи на еден, можеби нема на некој друг. Прилагодете ги на себе.
5. Секогаш имајте на ум дека кога работите афирмации, создавате нешто ново и свежо.
6. Намената на афирмациите не е да делува во спротивност со вашите емоции или да пробате истите да ги промените. Тие само ви помагаат да оформите нов став кон животот.
7. Кога ги користите направете што е можно поверно чувство дека тие можат да бидат вистински.

Некои малку совети

Кога ги работите афирмациите за да постигнете позитивни промени во животот, постои дел од вас кој не верува дека сте за тоа вредни. Таквите афирмации нема да вродат со плод. Ќе стигнете и до моментот кога ќе помислите ,,Афирмациите не делуваат”. Но тоа нема врска со делувањето на афирмациите. Во прашање е фактот дека вие самите не верувате дека заслужувате подобро. Конечно треба да станете свесни за тоа што го сакате и во што верувате. Вие го заслужувате најдоброто. Но одговорот нема да го најдете во надворешниот свет. Ќе го најдете во внатрешноста на вашето битие.

Ова е една рамка за афирмации која многу ми се допадна. Наместо да ја праќам исполната со позитивни изјави на своите пријатели, се одлучив да ја подигнам тука на сајтот, да биде за сите достапна. Можете да ја испринтате и во неа да си впишете позитивни реченици. Оние кои се технички подобри, тоа може да го сторат и во фотошоп. Ви посакувам убав ден и живот исполнет со ведрина и оптимизам. Всушност ви го посакувам истото што би си го посакала и себе си.

Јас плачев
над глава светлина ми капеше
за рака фатени
под миросувањето поминавме
Влегов меѓу ѕидините
со писанијата од псалмите

часовникот отчукуваше
ветрот запре, но умот се движеше

не сетив кога ме изнесоа

повеќе не стапнав
до целта стасав
и молчев тажна на патот без премин
и чекав да дојде редот на тебе!

04.04.2010 Недела (Велигден)